Het rijbewijs in bankkaartformaat, dat sinds 2013 in Frankrijk is ingevoerd, bevat op de achterkant een dicht tableau waarin elke kolom een specifieke functie heeft. De kolom 11 maakt deel uit van dit tableau en bevat informatie die veel houders negeren of verwarren met andere velden. De rol ervan is direct gerelateerd aan de categorieën voertuigen die de houder mag besturen, en een correcte lezing voorkomt administratieve fouten bij een verlenging of controle.
Kolom 11 van het rijbewijs: geldigheidsdatum per categorie
De achterkant van het Europese rijbewijs is georganiseerd in een tabel. Elke rij correspondeert met een voertuigcategorie (AM, A1, A2, A, B, C, D, enz.). De kolommen 9 tot 12 geven voor elke categorie de bijbehorende data en beperkingen aan.
Kolom 11 geeft de specifieke einddatum van geldigheid per categorie aan die door de houder is verkregen. Deze datum kan verschillen van de administratieve geldigheidsdatum van het rijbewijs zelf (vermeld in veld 4b op de voorkant). Een rijbewijs B dat op een bepaalde datum is verkregen en een rijbewijs A2 dat later is verkregen, hebben niet noodzakelijk dezelfde vervaldatum in kolom 11.
Deze onderscheid is vaak een bron van verwarring. Veld 4b op de voorkant geeft een globale geldigheidsdatum van het fysieke document. Kolom 11 specificeert daarentegen de geldigheid van elk rijbewijs recht per rij. Om de kolom 11 van het rijbewijs te begrijpen, moet men dus altijd de rij (categorie) en de kolom (datum) combineren zonder ze te scheiden.
Verschil tussen kolom 11 en de velden 4a, 4b, 4c op de voorkant
De velden op de voorkant en de kolommen op de achterkant vervullen aanvullende maar verschillende functies. Ze door elkaar halen leidt tot fouten bij procedures in de prefectuur of bij een autoverhuurder.
- Het veld 4a geeft de datum van uitgifte van het fysieke document aan dat de houder bezit, niet de datum van de initiële verkrijging van het rijbewijs.
- Veld 4b geeft de administratieve vervaldatum van het document aan. Na deze datum moet het document worden vernieuwd, ook al blijft het recht om te rijden behouden.
- Veld 4c vermeldt de autoriteit of gemeente die het rijbewijs heeft uitgegeven.
- Kolom 11, op de achterkant, geeft de einddatum van geldigheid per categorie aan. Deze kan eerder of later zijn dan de datum van veld 4b, afhankelijk van de betrokken categorie.
In de praktijk kan een houder wiens rijbewijs B geldig is, een vervallen categorie C in kolom 11 hebben als hij zijn medische geschiktheid niet heeft vernieuwd. Alleen de voorkant controleren is dus niet voldoende om zijn werkelijke rijrechten te kennen.
Beperkingscodes in kolom 12 en hun link met kolom 11
Direct naast kolom 11 bevindt zich de kolom 12, gereserveerd voor beperkingscodes. Deze op Europees niveau geharmoniseerde codes specificeren de voorwaarden waaronder een categorie wordt toegekend. Code 01, bijvoorbeeld, verplicht het dragen van een bril of contactlenzen. Code 78 beperkt het rijden tot voertuigen met een automatische versnellingsbak.
De link met kolom 11 is direct. Wanneer een beperking gepaard gaat met een beperkte duur (medische geschiktheid, bijvoorbeeld), weerspiegelt de datum in kolom 11 deze beperking. Bij het verstrijken moet de houder de nodige stappen ondernemen (medisch onderzoek, aanvullende examen) om een nieuwe datum in kolom 11 te verkrijgen.
Een code in kolom 12 zonder geldige datum in kolom 11 betekent dat het recht om deze categorie te besturen is vervallen. De handhavingsinstanties controleren deze twee kolommen gezamenlijk tijdens een verkeerscontrole.
Veelvoorkomend geval: rijbewijs categorie C of D met medische controle
De categorieën zware voertuigen (C, CE) en openbaar vervoer (D, DE) vereisen een periodieke medische controle. Kolom 11 van deze lijnen toont een datum die dichterbij ligt dan die van rijbewijs B, vaak beperkt tot enkele jaren. De vernieuwing gaat via een bezoek aan een goedgekeurde arts, en de nieuwe datum wordt vervolgens bijgewerkt op het document.
Vernieuwing van het rijbewijs en bijwerking van kolom 11
De vernieuwing van het fysieke document (elke vijftien jaar voor de categorieën A en B in Frankrijk) leidt tot een automatische actualisatie van de data in kolom 11. De procedure verloopt online via de teledienst van de ANTS (Nationale Agentschap voor Beveiligde Documenten).
Voor de categorieën die onder medische controle staan, hangt de bijwerking van kolom 11 af van de geldigheidsdatum van het verstrekte medische advies. Zonder actuele medische controle verlengt de prefectuur de datum in kolom 11 voor de betrokken categorie niet, ook al wordt de rest van het rijbewijs vernieuwd.
Concreet zal een vrachtwagenchauffeur die zijn rijbewijs B vernieuwt, zijn rijbewijs B normaal gesproken bijgewerkt zien, maar zijn rijbewijs C blijft ongewijzigd zolang het medische certificaat niet is ingediend. Deze granulariteit per categorie is een van de redenen waarom kolom 11 bestaat als een apart veld van veld 4b.
Bij een controle of bij het huren van een bedrijfsvoertuig geldt de datum die in kolom 11 op de overeenkomstige rij staat. Een document waarvan de voorkant geldig lijkt, kan een vervallen categorie op de achterkant verbergen. Het controleren van kolom 11 rij voor rij blijft de enige betrouwbare methode om zijn werkelijke rijrechten te bevestigen.
